အော်တာသွေးကြောမကြီး ဖောင်းခြင်းနှင့် နံရံကွဲခြင်း - စင်ကာပူရှိ အော်တာ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ထံ ကုသခြင်း

အော်တာ (aorta) သည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အကြီးဆုံး သွေးလွှတ်ကြော ဖြစ်ပြီး နှလုံးမှ သွေးကို ရင်ခေါင်းနှင့် ဗိုက်မှတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ် တစ်ခုလုံးသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဒေါက်တာ Andrew Choong သည် စင်ကာပူနိုင်ငံ Mount Elizabeth Novena Specialist Centre ရှိ သွေးကြော၊ သွေးကြောတွင်းနှင့် အော်တာ ခွဲစိတ်အထူးကု ဆရာဝန် ဖြစ်သည်။ အော်တာ ဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း၊ stent-graft ထည့်ခြင်း (EVAR နှင့် TEVAR)၊ အပေါက်ပါ သို့မဟုတ် အကိုင်းပါ stent-graft များနှင့် ရှုပ်ထွေးသော အော်တာ ပြုပြင်ကုသမှုများကို ပြုလုပ်ပါသည်။ ဒေါက်တာ Choong သည် Montalcino Aortic Consortium ၏ စင်ကာပူတွင် အခြေစိုက်သော တစ်ဦးတည်းသော အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်သည်။

အော်တာသွေးကြော ဖောင်းခြင်း ဆိုသည်မှာ

အော်တာသွေးကြော ဖောင်းခြင်း (aortic aneurysm) ဆိုသည်မှာ အော်တာ၏ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ပူဖောင်းကဲ့သို့ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကျယ်ပြန့်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ရင်ခေါင်းထဲတွင်၊ ဗိုက်ထဲတွင် သို့မဟုတ် နှစ်နေရာလုံးတွင် ဖြစ်နိုင်သည်။ အများစုမှာ ရောဂါလက္ခဏာ မပြဘဲ အခြားအကြောင်းဖြင့် အာထရာဆောင်း သို့မဟုတ် CT ဓာတ်မှန် ရိုက်ချိန်တွင် မတော်တဆ တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ အဓိက အန္တရာယ်မှာ ပေါက်ကွဲခြင်း ဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း သွေးထွက်စေကာ အသက်အန္တရာယ်ရှိသော အရေးပေါ် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဖောင်းနေသည်ကို တွေ့ရှိခြင်းက ချက်ချင်း ခွဲစိတ်ရမည်ဟု အဓိပ္ပာယ် မရပါ။

အော်တာသွေးကြော နံရံကွဲခြင်း ဆိုသည်မှာ

အော်တာ နံရံကွဲခြင်း (aortic dissection) သည် အတွင်းလွှာ၏ ကွဲအက်ရာမှ သွေးဝင်ပြီး အော်တာနံရံ အလွှာများကို ခွဲထုတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ သို့မဟုတ် ခြေလက်များသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့နိုင်ပြီး အော်တာ ပေါက်ကွဲမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားသော နံရံကွဲခြင်းကို ဆေးရုံတွင် ချက်ချင်း ကုသရန် လိုအပ်သည်။ ဆေးဝါးဖြင့် ကုသထားသော နံရံကွဲခြင်းကိုလည်း CT ဓာတ်မှန်ဖြင့် ပုံမှန် စောင့်ကြည့်ရန် လိုသည်။ အားနည်းသွားသော နံရံသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ဖောင်းလာနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

မည်သည့်အခါ ပြုပြင်ရန် လိုအပ်သနည်း

ဗိုက်ထဲရှိ အော်တာ ဖောင်းခြင်းအတွက် အမျိုးသားများတွင် ၅.၅ စင်တီမီတာ၊ အမျိုးသမီးများတွင် ၅.၀ စင်တီမီတာ ခန့်တွင် ပြုပြင်ရန် စဉ်းစားလေ့ရှိသည်။ လျင်မြန်စွာ ကြီးလာပါက သို့မဟုတ် ရောဂါလက္ခဏာ ပြပါက ထိုထက်စော၍ စဉ်းစားသည်။ ရင်ခေါင်းထဲရှိ အော်တာအတွက် ကန့်သတ်ချက်များ ပိုမြင့်ပြီး အစိတ်အပိုင်းနှင့် အကြောင်းရင်းပေါ် မူတည်သည်။ မျိုးရိုးလိုက်သော ရောဂါအချို့တွင် ကန့်သတ်ချက် ပိုနိမ့်သည်။ အရွယ်အစားသည် အဓိက အချက် ဖြစ်သော်လည်း တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါ - ပုံသဏ္ဌာန်၊ ကြီးထွားနှုန်း၊ ရောဂါလက္ခဏာနှင့် သင်၏ ကျန်းမာရေး အခြေအနေတို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည်။

တည်ငြိမ်ပြီး ကန့်သတ်ချက်ထက် ငယ်သေးသော ဖောင်းခြင်းကို ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများဖြင့် စောင့်ကြည့်ပြီး သွေးတိုးကို ထိန်းခြင်းနှင့် ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သည်။ စောင့်ကြည့်ခြင်းသည် လှုပ်ရှားမှုရှိသော အစီအစဉ် ဖြစ်ပြီး နောက်ထပ် စစ်ဆေးမည့် ရက်နှင့် အရေးပေါ် အကူအညီ လိုအပ်သော လက္ခဏာများကို ရှင်းလင်းစွာ သိထားရမည်။

ပြုပြင်ကုသနည်းများ - stent-graft သို့မဟုတ် ဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း

• Stent-graft ထည့်ခြင်း (ဗိုက်ရှိ အော်တာအတွက် EVAR၊ ရင်ခေါင်းရှိ အော်တာအတွက် TEVAR)။ ပိတ်စ ဖုံးအုပ်ထားသော အထူးပြွန် (stent-graft) ကို ပေါင်ခြံရှိ သွေးကြောမှတစ်ဆင့် ထည့်ပြီး အော်တာအတွင်း နေရာချသည်။ သွေးသည် လမ်းကြောင်းသစ်မှ စီးဆင်းပြီး ဖောင်းနေသော နံရံကို ဖိအား မပေးတော့ပါ။ နာလန်ထူချိန် များသောအားဖြင့် ပိုမြန်သော်လည်း ဖောင်းခြင်း ပုံသဏ္ဌာန် အားလုံးနှင့် မကိုက်ညီပါ။ တစ်သက်လုံး ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်သည်။ EVAR နှင့် TEVAR အကြောင်း ဆက်ဖတ်ရန်။
• အပေါက်ပါ သို့မဟုတ် အကိုင်းပါ stent-graft (fenestrated, branched)။ ကျောက်ကပ်နှင့် အူသွေးကြောများ ပါဝင်သော ဖောင်းခြင်းများအတွက် ဖြစ်သည်။
• ဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း။ ရောဂါဖြစ်နေသော အော်တာ အစိတ်အပိုင်းကို ဖြတ်ခွဲ၍ ပြွန်အတု (graft) ဖြင့် အစားထိုးသည်။ ခွဲစိတ်မှု ပိုကြီးသော်လည်း အချို့လူနာများ အထူးသဖြင့် အသက်ငယ်သူများ သို့မဟုတ် အော်တာ ပုံသဏ္ဌာန်က stent-graft နှင့် မကိုက်ညီသူများအတွက် ပိုကောင်းသော ရွေးချယ်မှု ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

မှန်ကန်သော ရွေးချယ်မှုသည် CT ဓာတ်မှန်ပေါ်ရှိ သင့်အော်တာ ပုံသဏ္ဌာန်၊ ကျန်းမာရေး၊ အသက်နှင့် သင့်ဆန္ဒပေါ် မူတည်သည်။ ဒေါက်တာ Choong သည် ဤနည်းလမ်း အားလုံးကို ပြုလုပ်သဖြင့် သူ၏ အကြံဉာဏ်သည် ခွဲစိတ်မှု အမျိုးအစား တစ်ခုတည်းတွင် ကန့်သတ်မထားပါ။

မြန်မာနိုင်ငံမှ CT ဓာတ်မှန်ကို စစ်ဆေးခြင်း

CT angiography ဓာတ်မှန်ပုံများ (အစီရင်ခံစာသာ မဟုတ်ဘဲ DICOM ဖိုင်များ)၊ ဓာတ်မှန်အစီရင်ခံစာ၊ ယခင် ခွဲစိတ်မှတ်တမ်းများနှင့် ဆေးစာရင်းကို ပို့နိုင်ပါသည်။ ဒေါက်တာ Choong သည် ပုံများပေါ်တွင် အော်တာကို ကိုယ်တိုင် တိုင်းတာပါသည်။ ဒုတိယ ဆရာဝန်အမြင် (second opinion) လိုချင်ပါက စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များ အားလုံး ရရှိပြီးနောက် ၄၈ နာရီမှ ၇၂ နာရီအတွင်း အပြည့်အစုံ စာဖြင့် ထင်မြင်ချက် ပေးရန် ကြိုးစားပါသည်။ ဤနေရာတွင် ကုသမှု ဆက်ခံယူသည်ဖြစ်စေ မခံယူသည်ဖြစ်စေ ပေးပါသည်။ အော်တာရောဂါ ဒုတိယ ဆရာဝန်အမြင် အကြောင်း ဖတ်ရန်နှင့် စင်ကာပူသို့ ဆေးကုသရန် လာရောက်ခြင်း လမ်းညွှန်။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

အော်တာသွေးကြော ဖောင်းခြင်းကို မည်သည့် အထူးကု ဆရာဝန်က ကုသသနည်း?

ရင်ခေါင်းအောက်ရှိ အော်တာ ဖောင်းခြင်းကို သွေးကြော ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များက ကုသသည်။ နှလုံးနှင့် နီးသော အော်တာအရင်းပိုင်း ဖောင်းခြင်းကို များသောအားဖြင့် နှလုံးခွဲစိတ်ဆရာဝန်များက ကုသပြီး အော်တာ အကွေးပိုင်းနှင့် ရင်ခေါင်း-ဗိုက် အော်တာကို နှစ်ဖက်ပူးပေါင်း၍ ကုသလေ့ရှိသည်။ ဒေါက်တာ Choong သည် ဖွင့်ခွဲစိတ်ခြင်း၊ သွေးကြောတွင်း ကုသခြင်းနှင့် ပေါင်းစပ်ကုသခြင်းများ ပြုလုပ်ပြီး လိုအပ်ပါက နှလုံးခွဲစိတ်ဆရာဝန်များနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သည်။

အော်တာ ဖောင်းခြင်းကို မည်သည့် အရွယ်အစားတွင် ခွဲစိတ်ရသနည်း?

ဗိုက်ရှိ အော်တာ ဖောင်းခြင်းအတွက် အမျိုးသားများတွင် ၅.၅ စင်တီမီတာ၊ အမျိုးသမီးများတွင် ၅.၀ စင်တီမီတာ ခန့်တွင် ပြုပြင်ရန် စဉ်းစားလေ့ရှိပြီး လျင်မြန်စွာ ကြီးလာပါက ထိုထက်စောသည်။ ရင်ခေါင်းရှိ အော်တာအတွက် ကန့်သတ်ချက် မတူပါ။ နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်သည် သင့်ကို ကိုယ်တိုင် စစ်ဆေးမှုပေါ် မူတည်သည်။

အော်တာ ဖောင်းခြင်းကို ဆေးဖြင့် ပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလား?

ဆေးသည် ဖောင်းနေသည်ကို ပြန်မကျုံ့စေနိုင်ပါ။ သွေးတိုး ထိန်းခြင်း၊ ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းကဲ့သို့ ဆေးနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းများက အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးပြီး အရွယ်အစားကို ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုဖြင့် စောင့်ကြည့်သည်။

Stent-graft ထည့်ပြီးနောက် ဆက်လက် စစ်ဆေးရန် လိုပါသလား?

လိုပါသည်။ Stent-graft ထည့်ပြီးနောက် ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများ တစ်သက်လုံး လိုအပ်သည်။ ယိုစိမ့်မှု (endoleak) သို့မဟုတ် stent အထက် သို့မဟုတ် အောက်ရှိ အော်တာ ပြောင်းလဲမှုများ နှစ်ပေါင်းများစွာ အကြာတွင် ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်ပြီး ရလဒ်များကို စစ်ဆေးရန် ပို့နိုင်လေ့ရှိသည်။

အော်တာ ဖောင်းခြင်းသည် မျိုးရိုးလိုက်ပါသလား?

အချို့ လိုက်ပါသည်။ ဗိုက်ရှိ အော်တာ ဖောင်းခြင်းသည် မိသားစုတွင်း ဖြစ်တတ်သဖြင့် လူနာ၏ မောင်နှမများနှင့် သားသမီးများကို အာထရာဆောင်း စစ်ဆေးရန် အကြံပြုလေ့ရှိသည်။ အသက်ငယ်ငယ်တွင် ရင်ခေါင်းရှိ အော်တာ ဖောင်းခြင်း သို့မဟုတ် နံရံကွဲခြင်းသည် Marfan ရောဂါကဲ့သို့ မျိုးရိုးလိုက်သော ရောဂါကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။

ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ရင်ဘတ်၊ ကျော သို့မဟုတ် ဗိုက်နာခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ ရုတ်တရက် အသက်ရှူကျပ်ခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်း လက္ခဏာများ၊ သို့မဟုတ် ခြေထောက် ရုတ်တရက် အေးစက်ခြင်း၊ ဖြူဖတ်ခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်းတို့သည် အရေးပေါ် အခြေအနေများ ဖြစ်သည်။ သင်ရှိရာနေရာတွင် ချက်ချင်း ဆေးကုသမှု ခံယူပါ။ စာပြန်ကြားချက်ကို မစောင့်ပါနှင့်။ မကုသရသေးသော အရေးပေါ် အခြေအနေဖြင့် ခရီးမထွက်ပါနှင့်။

ဤစာမျက်နှာသည် ယေဘုယျ သတင်းအချက်အလက်သာ ဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းကို အစားမထိုးနိုင်ပါ။ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးမှုကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ပြုလုပ်ပါသည်။ ဆေးခန်းကို ကြိုတင် အသိပေးပါက ဆေးရုံမှတစ်ဆင့် မြန်မာ စကားပြန် စီစဉ်ပေးနိုင်ပါသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် ဖတ်ရန် ›