Tắc động mạch chân và loét bàn chân đái tháo đường: thăm khám và điều trị ít xâm lấn tại Singapore

Bệnh động mạch ngoại biên (PAD) là tình trạng các động mạch đưa máu xuống chân bị hẹp hoặc tắc, thường do mỡ tích tụ trong thành mạch (xơ vữa động mạch, atherosclerosis). Bệnh rất thường gặp ở người đái tháo đường (tiểu đường), người hút thuốc lá, người tăng huyết áp, mỡ máu cao và bệnh thận. Ở người đái tháo đường, khi tuần hoàn giảm đi kèm với giảm cảm giác do tổn thương thần kinh ở bàn chân, một vết xước nhỏ cũng có thể trở thành vết loét khó lành.

Những dấu hiệu nên đi khám

• Đau hoặc chuột rút ở bắp chân, đùi hoặc mông khi đi bộ, giảm khi dừng lại (đau cách hồi, claudication).
• Đau bàn chân hoặc ngón chân khi nằm vào ban đêm, giảm khi thả chân xuống thấp.
• Vết loét ở bàn chân hoặc ngón chân không lành sau hai, ba tuần.
• Ngón chân chuyển tím, tái nhợt hoặc đen.
• Chân lạnh, da bóng, hoặc lông chân thưa đi.

Thăm khám: kiểm tra tuần hoàn trước

Bước then chốt là kiểm tra tuần hoàn. Tại phòng xét nghiệm mạch máu (vascular lab) của Bác sĩ Choong, người bệnh được đo chỉ số huyết áp cổ chân - cánh tay (ABI) và siêu âm Doppler động mạch, để xác định chỗ hẹp hoặc tắc nằm ở đâu và nặng đến mức nào. Khi cần, chụp CT mạch máu giúp lập kế hoạch điều trị. Mọi vết loét bàn chân đái tháo đường không lành đều nên được kiểm tra tuần hoàn, vì khi máu không đến đủ, chỉ thay băng sẽ không làm vết loét lành được.

Điều trị

• Kiểm soát yếu tố nguy cơ. Bỏ thuốc lá, kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu, và dùng thuốc phù hợp để bảo vệ tim và mạch máu.
• Tập đi bộ. Với đau chân khi đi bộ, tập đi bộ đều đặn thường giúp tăng quãng đường đi được.
• Điều trị nội mạch (ít xâm lấn). Qua một lỗ chọc nhỏ vào mạch máu, thường chỉ cần gây tê tại chỗ, đoạn hẹp hoặc tắc được mở từ bên trong bằng nong bóng (balloon angioplasty) và đặt stent khi cần. Với phần lớn người bệnh, đây là phương pháp chính của Bác sĩ Choong.
• Phẫu thuật được dành cho một số trường hợp nhất định không phù hợp với điều trị nội mạch.

Với loét bàn chân đái tháo đường, song song với việc khôi phục tuần hoàn là chăm sóc vết loét, điều trị nhiễm trùng và kiểm soát đái tháo đường. Mục tiêu là giúp vết loét lành và bảo vệ bàn chân.

Sang từ Việt Nam

Hãy gửi ảnh chụp vết loét, kết quả siêu âm hoặc chụp CT mạch máu nếu có, xét nghiệm máu (bao gồm đường huyết và chức năng thận), danh sách thuốc và thư của bác sĩ điều trị. Sau khi xem xét, phòng khám sẽ cho biết cần làm những xét nghiệm nào và dự kiến phải ở Singapore bao lâu. Xem Hướng dẫn sang Singapore điều trị.

Câu hỏi thường gặp

Vết loét bàn chân đái tháo đường của tôi có cần kiểm tra mạch máu không?

Có, đặc biệt nếu vết loét không lành sau hai, ba tuần. Loét bàn chân đái tháo đường thường đi kèm tuần hoàn kém, và nếu máu không đến đủ, vết loét khó lành dù được chăm sóc tốt.

Tắc động mạch chân có phải lúc nào cũng cần mổ không?

Không. Nhiều người bệnh ổn định với kiểm soát yếu tố nguy cơ, dùng thuốc và tập đi bộ. Khi cần điều trị, phần lớn chỗ tắc hiện nay có thể được mở thông qua một lỗ chọc nhỏ bằng nong bóng hoặc đặt stent, không cần vết mổ lớn.

Nong mạch chân có phải gây mê toàn thân không?

Thường là không. Nhiều ca nong mạch và đặt stent được làm dưới gây tê tại chỗ, đôi khi kèm thuốc an thần nhẹ. Phương pháp vô cảm được quyết định tùy theo thủ thuật và tình trạng của bạn.

Khi nào cần đến khoa cấp cứu ngay?

Chân đột ngột lạnh, tái nhợt, đau dữ dội hoặc tê bì là tình trạng cấp cứu. Vết loét ở chân kèm đỏ lan rộng, sưng, mủ, mùi hôi, sốt, hoặc ngón chân chuyển đen cũng cần được khám sớm.

Đau dữ dội đột ngột ở ngực, lưng hoặc bụng, ngất xỉu, khó thở đột ngột, dấu hiệu đột quỵ, hoặc chân đột ngột lạnh, tái nhợt hay tê bì là tình trạng cấp cứu. Hãy đi cấp cứu ngay tại nơi bạn đang ở (tại Việt Nam, gọi cấp cứu 115). Đừng chờ trả lời tin nhắn, và đừng lên đường khi tình trạng cấp cứu chưa được điều trị.

Trang này cung cấp thông tin chung; không thay thế cho tư vấn cá nhân. Buổi khám được thực hiện bằng tiếng Anh; nếu yêu cầu trước, có thể sắp xếp phiên dịch tiếng Việt thông qua bệnh viện. Đọc bản tiếng Anh ›