EVAR và TEVAR: đặt stent graft động mạch chủ qua mạch máu ở bẹn

EVAR (endovascular aneurysm repair) là sửa chữa phình động mạch chủ bụng từ bên trong lòng mạch. TEVAR là phương pháp tương tự cho động mạch chủ ngực. Stent graft, tức một ống vải được gia cố bằng khung kim loại, được gấp gọn, đưa vào qua mạch máu ở bẹn và bung ra bên trong động mạch chủ. Sau đó máu chảy qua lòng stent graft, giống như một ống nằm trong một ống khác, nên áp lực không còn đè lên thành túi phình.

Ai phù hợp với EVAR hoặc TEVAR?

Việc có phù hợp hay không phụ thuộc vào hình dạng động mạch chủ của bạn trên phim chụp CT mạch máu (CT angiography): chiều dài và hình dạng của đoạn động mạch chủ lành phía trên và phía dưới túi phình (nơi stent graft bám vào), độ gập góc của động mạch chủ, và kích thước các mạch máu vùng chậu và đùi mà thiết bị sẽ đi qua. Nếu túi phình liên quan đến động mạch thận hoặc động mạch ruột, có thể dùng stent graft có cửa sổ (fenestrated) hoặc có nhánh (branched). Với một số người bệnh, đặc biệt là người tương đối trẻ hoặc có hình dạng động mạch chủ không phù hợp, mổ mở có thể là lựa chọn bền vững hơn. Bác sĩ Choong thực hiện tất cả các phương pháp này, vì vậy lời khuyên được đưa ra dựa trên hình dạng và tình trạng động mạch chủ của bạn.

Thủ thuật diễn ra như thế nào?

Thủ thuật được thực hiện trong phòng mổ có trang bị thiết bị chẩn đoán hình ảnh, qua một lỗ chọc nhỏ hoặc một vết rạch nhỏ ở bẹn. Phương pháp vô cảm (gây mê toàn thân, gây tê vùng, hoặc gây tê tại chỗ kèm thuốc an thần) được lựa chọn tùy từng trường hợp. Thời gian thủ thuật phụ thuộc vào độ phức tạp của túi phình.

Nằm viện và về nước

Thường phải nằm viện hai đến bốn đêm. Bác sĩ Choong sẽ khám lại cho bạn trước khi bạn về nước. Với người bệnh từ Việt Nam, tổng thời gian ở Singapore thường khoảng mười ngày đến hai tuần. Đây là ước tính chung; khi kế hoạch đã rõ, bạn sẽ được tư vấn riêng, kể cả khi nào có thể đi máy bay an toàn.

Theo dõi suốt đời

Sau EVAR hoặc TEVAR cần kiểm tra định kỳ suốt đời (chụp CT hoặc siêu âm). Việc kiểm tra nhằm phát hiện rò nội mạch (endoleak) quanh stent graft, túi phình lớn lên, stent bị di lệch, hoặc thay đổi của động mạch chủ phía trên và phía dưới stent, những điều có thể xảy ra sau nhiều năm. Phần lớn endoleak chỉ cần theo dõi, một số trường hợp cần sửa chữa. Các kiểm tra này thường có thể làm tại Việt Nam và gửi kết quả cho Bác sĩ Choong.

Nếu bạn đã làm EVAR hoặc TEVAR ở nơi khác và đã lâu không tái khám, hoặc được báo là có endoleak, hãy gửi phim CT gần đây, biên bản phẫu thuật và thông tin stent graft để được xem xét. Xem Ý kiến thứ hai về động mạch chủ.

Câu hỏi thường gặp

EVAR có tốt hơn mổ mở không?

Không phải lúc nào cũng vậy. EVAR thường giúp hồi phục nhanh hơn trong giai đoạn đầu, nhưng cần theo dõi suốt đời và đôi khi cần điều trị thêm. Mổ mở là ca mổ lớn, nhưng với một số người bệnh có thể bền vững hơn. Lựa chọn nào phù hợp phụ thuộc vào hình dạng động mạch chủ, tuổi và sức khỏe của bạn.

Sau EVAR phải nằm viện bao lâu?

Thường hai đến bốn đêm, tùy độ phức tạp của thủ thuật và quá trình hồi phục của bạn.

Sau EVAR bao lâu thì có thể về nước?

Bác sĩ Choong sẽ khám cho bạn trước chuyến bay. Với phần lớn người bệnh, tổng thời gian ở Singapore khoảng mười ngày đến hai tuần, nhưng lời khuyên được đưa ra riêng cho từng người.

Endoleak là gì?

Endoleak (rò nội mạch) là tình trạng máu vẫn đi vào túi phình từ bên ngoài stent graft. Có vài loại; một số chỉ cần theo dõi, một số cần sửa chữa. Đó là lý do việc kiểm tra định kỳ suốt đời rất quan trọng.

Đau dữ dội đột ngột ở ngực, lưng hoặc bụng, ngất xỉu, khó thở đột ngột, dấu hiệu đột quỵ, hoặc chân đột ngột lạnh, tái nhợt hay tê bì là tình trạng cấp cứu. Hãy đi cấp cứu ngay tại nơi bạn đang ở (tại Việt Nam, gọi cấp cứu 115). Đừng chờ trả lời tin nhắn, và đừng lên đường khi tình trạng cấp cứu chưa được điều trị.

Trang này cung cấp thông tin chung; không thay thế cho tư vấn cá nhân. Buổi khám được thực hiện bằng tiếng Anh; nếu yêu cầu trước, có thể sắp xếp phiên dịch tiếng Việt thông qua bệnh viện. Đọc bản tiếng Anh ›