DVT (huyết khối tĩnh mạch sâu): cục máu đông ở chân, dấu hiệu nguy hiểm và điều trị

Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) là cục máu đông hình thành trong tĩnh mạch sâu, chủ yếu ở bắp chân, đùi hoặc vùng chậu. Nguy hiểm chính là một phần cục máu đông bong ra và trôi lên phổi (thuyên tắc phổi), có thể đe dọa tính mạng. Về lâu dài, DVT có thể làm hỏng van tĩnh mạch, gây phù kéo dài, sạm da và loét chân (hội chứng hậu huyết khối).

Triệu chứng của DVT

• Một chân bị sưng, thường trong vòng vài giờ đến vài ngày.
• Đau hoặc cảm giác nặng ở bắp chân hoặc đùi, đặc biệt khi đứng hoặc đi lại.
• Chân nóng, đỏ hoặc tím tái.
• Các tĩnh mạch trên bề mặt da nổi rõ hơn.

Nguy cơ cao hơn khi: sau phẫu thuật, nằm viện, chấn thương, mang thai và sau sinh, dùng thuốc tránh thai hoặc điều trị nội tiết, ung thư, di chuyển đường dài mà ít vận động, và khi gia đình có người từng bị cục máu đông.

Dấu hiệu nguy hiểm của thuyên tắc phổi: đến khoa cấp cứu ngay

Khó thở đột ngột, đau ngực tăng khi hít vào, ho ra máu, tim đập nhanh, chóng mặt hoặc ngất có thể là dấu hiệu của thuyên tắc phổi. Đây là tình trạng cấp cứu. Hãy đi cấp cứu ngay tại nơi bạn đang ở; đừng chờ trả lời tin nhắn.

Chẩn đoán: siêu âm Doppler

Không thể xác định DVT chỉ bằng cách nhìn chân. Siêu âm Doppler tĩnh mạch cho thấy có cục máu đông hay không, ở đâu và lan rộng đến mức nào. Nếu tình trạng của bạn khẩn cấp và bạn đang ở Singapore, Bác sĩ Choong sẽ khám cho bạn ngay trong ngày, kể cả ngoài giờ phòng khám, thường tại Urgent Care Centre của Mount Elizabeth Novena Hospital.

Điều trị

• Thuốc chống đông (anticoagulant) là điều trị chính cho phần lớn trường hợp DVT. Thuốc ngăn cục máu đông lớn thêm và giảm nguy cơ thuyên tắc phổi, trong khi cơ thể dần dần làm tan cục máu đông. Thời gian điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và nguy cơ của bạn.
• Lấy bỏ cục máu đông qua ống thông (thrombectomy hoặc thrombolysis) có thể được cân nhắc trong một số trường hợp nhất định, ví dụ huyết khối lan rộng ở tĩnh mạch chậu và đùi ở người bệnh phù hợp, nhằm giảm nguy cơ tổn thương tĩnh mạch lâu dài.
• Vớ (tất) áp lực và duy trì vận động theo hướng dẫn có thể giúp giảm sưng.

Hãy lên kế hoạch đi máy bay sau DVT cùng bác sĩ của bạn. Đừng đi chuyến bay dài khi DVT chưa được điều trị.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao phân biệt DVT với suy giãn tĩnh mạch hoặc phù chân thông thường?

Suy giãn tĩnh mạch thường có từ lâu và tiến triển chậm, còn DVT thường đến đột ngột với sưng và đau ở một chân. Chỉ nhìn thì không thể chắc chắn; cần siêu âm Doppler.

Phải dùng thuốc chống đông trong bao lâu?

Thường ít nhất ba tháng, đôi khi lâu hơn hoặc suốt đời, tùy nguyên nhân gây huyết khối, nguy cơ tái phát và nguy cơ chảy máu của bạn. Quyết định này được đưa ra riêng cho từng người.

Sau DVT có đi máy bay được không?

Hãy trao đổi với bác sĩ của bạn. Khi đã bắt đầu điều trị và tình trạng ổn định, nhiều người bệnh có thể đi lại nếu chuẩn bị đúng cách, nhưng thời điểm được quyết định riêng cho từng người.

DVT có gây vấn đề lâu dài không?

Có thể. Một số người bệnh bị hội chứng hậu huyết khối: sưng, đau nhức, sạm da hoặc loét chân kéo dài nhiều năm. Điều trị đúng ngay từ đầu và theo dõi giúp giảm nguy cơ này.

Đau dữ dội đột ngột ở ngực, lưng hoặc bụng, ngất xỉu, khó thở đột ngột, dấu hiệu đột quỵ, hoặc chân đột ngột lạnh, tái nhợt hay tê bì là tình trạng cấp cứu. Hãy đi cấp cứu ngay tại nơi bạn đang ở (tại Việt Nam, gọi cấp cứu 115). Đừng chờ trả lời tin nhắn, và đừng lên đường khi tình trạng cấp cứu chưa được điều trị.

Trang này cung cấp thông tin chung; không thay thế cho tư vấn cá nhân. Buổi khám được thực hiện bằng tiếng Anh; nếu yêu cầu trước, có thể sắp xếp phiên dịch tiếng Việt thông qua bệnh viện. Đọc bản tiếng Anh ›